MOODY’S වාර්තාව නිසා ශ්‍රී ලංකාවට මොකද වෙන්නේ …….

0
111
sri_lanka_economy

අප ව්‍යාපාර කටයුත්තක් සදහා  හෝ පෞද්ගලික අවශ්‍යතාවයක් සදහා බැංකුවකින් හෝ වෙනත් මුල්‍ය  ආයතනයකින් නයක් ලබාගැනීමට ඉල්ලුම් කරවිට අපට එම නය එකවරම හිමි නොවේ. අදාල බැංකුව හෝ මුල්‍ය ආයතනය අපට නය අනුමත කිරීමට පෙර බොහෝ තොරතුරු සොයබලයි. මේ තුරින් අපගේ අදායම සහ නැවත නයගේවිමේ හැකියාව පිලිබදව ඔවුන් තුල විස්වාසය ගොඩ නැගීම අනිවාර්යය.  අපගේ අදායම හෝ වත්කම් සතුටුදායක මට්ටමක නොවේනම්, අප විසින් කලින් ලබාගත් නය නිසිපරිදි ගෙවා නොතිබේනම් , අදාළ බැංකුව හෝ මුල්‍ය ආයතන අපට නය ලබාදීම ප්‍රතික්‍ෂේප කල හැක. 

ඉහත ආකාරයටම රටක් විසින් නය ලබාගැනීමට කටයුතු කිරීමේදී ද නය ලබාදෙන රටවල් සහ සංවිධාන , නය ඉල්ලන ලද රටේ අදායම සහ නැවත නයගේවිමේ හැකියාව පිලිබදව සලකිලිමත්වේ. මේ සදහා ඔවුන් නය ශ්‍රේණි ගත කරන ආයතනවල සහය ලබගිනි. දැනට පිළිගත් ආයතන තුනක් මගින් ලෝකයේ රටවල් සම්බන්දව නය ශ්‍රේණි ගත කිරීම් සිදුකරනු ලබයි. එම ආයතන මෙසේය.

  1. Standard & Poor’s
  2. Fitch Group
  3. Moody’s Investors Service

ඉහත සදහන් ආයතන තුනම ස්වාධින ආයතනයන්ය. එම නිසා ලෝකයේ කිසිදු රටක් ඉහත ආයතනයන් නිකුත් කරනු ලබන වාර්තා අබියෝගයට ලක්කිරීමට නොයයි. අබියෝග කිරීම වෙනුවට රටවල් සිදුකරනු  ලබන්නේ එම ආයතන වල වාර්තා සැලකිල්ලට ගෙන අවශ්‍ය සංසෝදන තම ආර්ථිකයන්ට හදුන්ව දෙමින් ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි හානිදායක තත්වයන් මගහරවා ගැනීමට අවශ්‍ය කටයුතු සිදුකිරියි. 

ඉහත සදහන් ආයතන තුන අතුරින් Moody’s Investors Service ආයතනය ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්දයෙන් නිකුත් කරනු ලැබූ වාර්තාවක් නිසා මෙරට බොහෝ අංශ කලබලයට පත්විය. විශේෂයෙන්ම මෙරට දේශපාලන කරලිය උණුසුම් කල වාර්තාවක් ලෙසට Moody’s වාර්තාව හදුන්ව දිය හැක. 

ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්දයෙන් නිකුත් කරනු ලැබූ Moody’s වාර්තාව සම්බන්දයෙන් මෙරට දේශපාලඥයන්, රාජ්‍ය නිලධාරීන්, ව්‍යාපාරිකයන්, විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන් සහ ආර්ථික විශ්ලේසකයන් විවිද අදහස් දක්වන ලදී. නමුත් මේ දක්වා මෙරට සාමාන්‍ය ජනතාවට මේ සම්බන්දව සබැ දැනීමක් පවතිනවය යන්න සැක සහිතය. ඒ අනුව මෙම ලිපිය ලිවීමේ සබැ අරමුණ වන්නේ Moody’s වාර්තාව සම්බන්දව කරුණු කරනා සරල ලෙසට වාර්තා කිරීමය. 

මෙහිදී පමුවම සදහන් කල යුතු කරණය වනුයේ  ශ්‍රී  ලංකාව ණය ගැනීමේ දී ශ්‍රේණිගත කරන්නේ Fitch සහ Standard and Poor’s ආයතන මිස Moody’s ආයතනය නොවන බවයි. නමුත්  Moody’s ආයතනයේ  වාර්තාවන් අපට කිසිසේත්ම සුළුකොට තැකිය නොහැකිය. 

Moody’s ආයතනය ණය ශ්‍රේණිගත කිරීමේ දී ආයෝජකයන්ගේ පහසුව පිණිස “ආයෝජන ශ්‍රේණිය” (Investment grade) “සමපේක්‍ෂණාත්මක ශ්‍රේණිය” (Speculative grade) යනුවෙන් මූලික වාර්ගීකරණයන් 2ක්  සිදු කරයි. 

තවද එම ශ්‍රේණි ගත කිරීම් යටතේ ද වර්ගීකරණයන්  කිහිපයක් ඇති අතර එම වර්ගීකරණයන් සදහා ද විවිද සංකේත හදුන්ව දීතිබේ.  එමෙන්ම එමසංකේතයටතේද නයවර්ගිකරණය දිගුකාලින සහ කෙටිකාලින වශයෙන් තවදුරටත් විස්තර කර ඇත. පහත දැක්වෙන වගුව මගින් මෙම තත්වය ඔබට වඩාත් පැහැදිලිව වටහාගත හැක 

ආයෝජන ශ්‍රේණිය  (Investment grade) 
ශ්‍රේණිය (Grade ) දිගු කාලය (Long Time )කෙටි කාලය (Short Time )
Aaa ඉතා ඉහලම ගුණය සහ අඩුම නය අවදානම 






කෙටිකාලින නය නැවත ගෙවීමේ විශිෂ්ඨ හැකියාව 
Aa 1ඉහල ගුණය සහ අඩුම  නය අවදානම
Aa 2හොද ඉහල  ගුණයක් සහ අඩු නය අවදානම
Aa 3ප්‍රසස්ථ ඉහල  ගුණයක් සහ අඩු නය අවදානම
A 1ඉහලම මධ්‍යම ගුණය සහ  අඩු නය අවදානම 
A 2ඉහල  මධ්‍යම ගුණය සහ  අඩු නය අවදානම 
A 3ප්‍රසස්ථ මධ්‍යම ගුණය සහ  අඩු නය අවදානම 
Baa 1මධ්‍යස්ථ ඉහල ගුණය සහ සාමාන්‍ය නය අවදානම

කෙටිකාලින නය නැවත ගෙවීමේ පහසු  හැකියාව 
Baa 2මධ්‍යස්ථ ගුණය සහ සාමාන්‍ය නය අවදානම
Baa 3මධ්‍යස්ථ පහල  ගුණය සහ සාමාන්‍ය නය අවදානමකෙටිකාලින නය නැවත ගෙවීමේ  හැකියාව
සමපේක්‍ෂණාත්මක ශ්‍රේණිය” (Speculative grade)
ශ්‍රේණිය (Grade ) දිගු කාලය (Long Time )කෙටි කාලය (Short Time )
Ba 1 නය අවදානම සහ සමපෙක්ෂණ  මුලිකාංග පැවතීම 






Ba 2සැලකිය යුතු  නය අවදානම සහ සමපෙක්ෂණ  මුලිකාංග පැවතීම 
Ba 3ඉතා සැලකියයුතු  නය අවදානම සහ සමපෙක්ෂණ  මුලිකාංග පැවතීම 
B 1ඉහල නය අවදානම සහ සමපෙක්ෂණ  මුලිකාංග පැවතීම 
B 2ඉතා ඉහල නය අවදානම සහ සමපෙක්ෂණ  මුලිකාංග පැවතීම 
B 3ඉතාමත් ඉහල නය අවදානම සහ සමපෙක්ෂණ  මුලිකාංග පැවතීම 
Caa 1පහල ගුණය සහ ඉහල නය අවදානම
Caa 2පහල ගුණය සහ ඉතා ඉහල නය අවදානම
Caa 3පහල ගුණය සහ ඉතාමත් ඉහල නය අවදානම
Caපොලිය හෝ නය වාරික ගෙවීම් පවා සිදුකර ගැනීමට නොහැකි ඉතාමත් ඉහල නය අවදානම
නය ශේණි ගත කිරීමේ පහලමමට්ටම හෙවත් අඩුම තරමේ පොලියවත් ගෙවාගත නොහැකි ඉහලම නය අවදානම් මට්ටම.  

ඉහත වගු නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් නය ශ්‍රේණි ගත කිරීමේ ක්‍රමවේදය සම්බන්දව හොද වැටහීමක් ලබාගත හැක. ඒ අනුව වගුවේ ඉහල සිට පහලට ගමන් කිරිමෙදී  ක්‍රමිකව නය ශ්‍රේණි ගත කිරීමේ වටිනාකම අඩුවේ . එනම් Aaa කාණ්ඩයේ සිටින රටකට ඉතා පහසුවෙන් නයක්  ලබාගැනීමේ හැකියාව ඇති අතර C ශ්‍රේණියේ සිටින රටකට නය ගැනීමේ හැකියාව ඉතා සීමිතය . 

Moody’s ණය  ශ්‍රේණි ගත කිරීමේ ක්‍රමවේදය පිලිබදව අපට යම් වැටහීමක් දැන් පවතින බැවින් Moody’s වාර්තාව සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය පිලිබදව දැන් කතා කිරීම පහසුය . 

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගෙන ඉකුත් සැප්තැම්බර් 28 වෙනි දින ශ්‍රී ලංකාව B2 (සමපේක්‍ෂණාත්මක ශ්‍රේණිය) සිට Caa1 (සමපේක්‍ෂණාත්මක ශ්‍රේණිය) තත්ත්වයට පහත හෙළිමට Moody’s ආයතනය විසින් කටයුතු කෙරිණ. 

Caa1 දක්වා පහතහෙලීම තුලින් Moody’s  ආයතනය ආයෝජකයන්ට ඉගිකරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය ඉතා අවදානම් තත්වයක තිබෙන හෙයින් ඔබ සුපරීක්‍ෂාකාරී විය යුතු බවයි. එවැනි අගයක් දකුණු අප්‍රිකාවට ලබාදී තිබුණා. ග්‍රීසියට ද ලබාදුන්නා. ග්‍රීසිය එවැනි අගයක් ලබාදී සුළු කලකට පසු එරට බංකොලොත්භාවයට පත් වුණා.

නමුත් Moody’s  ආයතනය ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලදී ශ්‍රී ලංකාව නම් කරලා තියෙන්නේ කෙටිකාලීන නොව දිගුකාලීන වශයෙන් බව හුඟ දෙනෙක් දන්නේ නැහැ. දිගුකාලීන කියා අදහස් කරන්නේ අවුරුද්දකට වැඩි කාලයක් ගෙවී ගිය පසු ඇති වන තත්ත්වයයි. ඉකුත් ඔක්තෝබර් 4 වැනි දින ගෙවීමට තිබුණු ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1000 ක ණය ශ්‍රී ලංකාව ආපසු ගෙවා තිබෙනවා. ඒ නිසා මූඩිස් ආයතනය කරන ලද ප්‍රකාශය සියලු දෙනාම වැරදියට තේරුම් අරගෙන තියෙනවා. ඒගොල්ලෝ කියන්නේ දිගුකාලීනයේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ අයවැය ලේඛනය හරියට හදාගත්තේ නැත්නම් තත්ත්වය භයානකයි කියන එක. නමුත්  අවුරුද්දක් යනු ඉතාමත් පොඩි කාලසීමාවක් බව අප මෙහිදී අමතක කර යුතු නැත. 

රජය ණය ගනු ලබන ක්‍රම දෙකක් තිබෙනවා. එකක් දේශීය බැංකුවලින් ආණ්ඩුවට ණය ලබා ගැනීමට හැකියාව තිබෙනවා. ඊළඟට විදේශීය රටවල් වලින් හෝ ජත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල වැනි විදේශීය ආයතනවලින් ණය ගැනීමට හැකියාව තිබෙනවා. අපේ රට “ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර” නිකුත් කරන්නේ විදේශීය රටවල්වලින් හෝ විදේශීය ආයතනවලින් මුදල් ලබා ගැනීම සඳහායි. විදේශීය රටවල් හෝ විදේශීය ආයතන ඒ බැඳුම්කර මිලදී ගත් විට අපිට මුදල් ලැබෙන අතර එය ණය ගැනීමේ ක්‍රමයක්. හැබැයි ඒ ණය ගෙවන්නේ අවුරුදු පහකට පසුවයි. අවුරුදු පහකට පෙර නිකුත් කරන ලද බැඳුම්කරය පොලී මුදලකුත් සමග ගෙවා දමා නිදහස් කිරීම සිදු කරන අතරේ තවත් බැඳුම්කරයක් නිකුත් කරමින් පෙර බැඳුම්කරය නිදහස් කර ගැනීම සඳහා මුදල් සොයා ගන්නවා. ශක්තිමත් රටක එක බැඳුම්කරය රුපියල් 100 ක් නම් එය රුපියල් 100 හෝ 110 ක් වැනි වැඩි අගයකට විකිණීම සිදු කළ හැකියි. දුප්පත් රටවල බැඳුම්කරයේ අගය අඩු වෙනවා. අද අපි රුපියල් 100 බැඳුම්කරයක් රුපියල් 40 කට නිකුත් කළා නම් තව අවුරුදු පහකින් රුපියල් 100 ක ලබාදීමෙන් නිදහස් කිරීමට සිදු වෙනවා. ඊට අමතරව සෑම අවුරුද්දකම පොලියක් ද ඒ වෙනුවෙන් අපිට ගෙවීමට සිදුවෙනවා. අපි A ශ්‍රේණිය තුළ හිටියා නම් කිසිම කරදරයක් නැතුව රුපියල් 100 ක බැඳුම්කරය රුපියල් 100 කට හෝ ඊට ආසන්න අගයකට බැඳුම්කරය නිකුත් කර හැකි ඉක්මනින් මුදල් ලබා ගැනීමට පුළුවන් වෙනවා. ඒත් අවාසනාවකට වගේ අපට ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලදී අගය අඩු වූ විට රුපියල් 100 බැඳුම්කරය විකිණීමට සිදු වන්නේ රුපියල් 40 යි. එවිට එම බැඳුම්කරයෙන් විශාල පාඩුවක් රටට සිදුවෙනවා. ඒ අනුව අපට ණය ගැනීමේ පිරිවැය වැඩි වෙනවා. එය අප රටට තිබෙන අවාසි සහගත තත්වයක්.

අප රටට ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලදී අගය අඩු වුණේ ඇයි? ඊට බලපාන සාධක කිහිපයක් තිබෙනවා. එකක් අයවැය හිඟය. 2020 දී අයවැයක් නොපැමිණිය ද අයවැය හිඟය 8% – 9% ත් අතර ප්‍රමාණයක් තිබෙන බවට උපකල්පනය කර තිබෙනවා. ඒක ලොකු ප්‍රමාණයක්. ඒ කියන්නේ ආදායමයි වියදමයි අතර තිබෙන පරතරය ලොකු අගයක් ගැනීමයි. ඊළඟට අපේ ජාතික ආදායමට සමානව ලෝකයෙන් ණය අරගෙන තිබෙන ණය ප්‍රමාණයත් බලපානු ලැබුවා. එය අපේ රටට අවාසිදායක තත්ත්වයක්. අප රටේ දිගුකාලීන වශයෙන් අපේ සංචිතයන් එන්න එන්නම අඩු වෙමින් පැවතීම ද තවත් සාධකයක් වෙනවා. ඒ එසේම රජය ණයට ගැනීමේ පිරිවැය වැඩිවීම, පුද්ගලික අංශයෙන් විශාල ආදායමක් අහිමිවෙමින් පැවතීම, ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණවලට රජය නොයෑම, විශාල ලෙස රජයේ රැකියා ලබාදීම තුළ රජයේ ආදායම විශාල ලෙස ඒ වෙනුවෙන් වැය කිරීමට සිදුවීම යන කරුණු ද Moody’s අගයන් අඩු කිරීමට බලපා තිබෙනවා. මෙලෙස අඩු කිරීම තුළින් ණය ගැනීමේ පිරිවැය ඉහළ යාම තුළ උද්ධමනය වැඩිවීමක් සිදු වෙනවා. මෙවැනි අගයක් අප රටට ලැබුණාම විදේශීය රටවල තිබෙන පිළිගැනීම පලුදුවීමක් සිදු වෙනවා. මෙම තත්වය උපක්‍රමශීලීව පාලන කිරීමට රජය කටයුතු කළ යුතුයි.

නය ලබාගැනීම නරක දෙයක් ලෙසට දැක්විය නෙහැක. ලෙව ශක්තිමත් ආර්ථිකයක් පවතින ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පවා සිය අවශ්‍යතාවෙනුවෙන් නයලබගැනීම සිදුකරයි. නමුත් රටක් වශයෙන් නය ලබාගැනීමේදී  නය කොන්දේසි පිලිබදව වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතුය. විශේෂයෙන්ම වාණිජ නය ලබා ගැනීම වෙනුවට සරල කොන්දේසි යටතේ අඩුපොලියක් ඇති දිගුකාලින නය ලබා ගැනීමට අවදානය යොමුකර යුතුය. 

අනෙත් අතට රට තුල නිෂ්පාදනය ඉහල දැමීමට පාලකයන් අවංක උත්සහයක් දැරිය යුතුය. සහ රටේ අනවශය් වියදම් කපාදමමින් රතුලින් අදායම් විදේශ රටවලට ගලායාම සිමකල යුතුය. නමුත් පාලකයන් අපේරටේ කටයුතු කරන්නේ ඔවුන්ගේ කෙටිකාලින වාසිය තකා පමණි. මැතිවරණ කාලවලදී කෙතරම් හොද සැලසුම් සහ වැඩපිළිවෙලවල් ඉදිරිපත් කලත් ඔවුන් ආණ්ඩුව ලබාගැනීමෙන් පසුව හැසිරෙන්නේ දේශද්‍රෝහීන් ලෙසටය. 

රට මෙතරම් අසීරු අවස්ථාවක පවතිද්දී මන්ත්‍රීවරුන්ගේ භාවිතය සදහා නැවතත් සුපොකබෝගී මෝටර්රථ ගෙන්වීමට ආණ්ඩුව කටයුතු කරද්දී විපක්‍ෂය ද ඊට නිහඩ සහයෝගය දැක්වීම ලැජ්ජාවට කාරණයකි. අනෙත් අතට කොළබ  සැහැල්ලු දුම්රිය ව්‍යාපෘතිය අහෝසිකිරිම තුල සාපේක්ෂව ඵලධයි ව්‍යාපෘතියක් රටට අහිමි කළා පමණක් නොව දිගුකලයේදී ඉන්ධන වියදම් වශයෙන් පිට රටට ඇදීයන ඩොලර් මිලියන ගණනක මුදල ඉතිරි කර ගැනීමට තිබු ඉඩ ප්‍රශ්තාවද රටට අහිමි කළේය. එම සැහැල්ලු දුම්රිය ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක වූයේනම් කොලබ නගරයේ රථ වාහන තද බදය අඩුවී පරිසර දුෂණය අඩුවීමටද එය හේතුවේ. නමුත් මෙවැනි ව්‍යපෘති නතර කිරීම සදහා කුහක පාලකයන්ට උඩගෙඩි දෙන නිදහස් අධ්‍යාපනයෙන් ඉගෙන ගත් කුහක ඉංජිනේරුවන් සිටීමද කෙතරම් අභාග්‍යසම්පන්න කරනාවක්ද. 

ශ්‍රී ලංකාව 2010 වසරෙන් පසුව වාණිජ නය විශාල වශයෙන් ලබාගත් රජයකි. එමෙන්ම එසේ ලබාගත් නයද ඵලධයි ලෙසට යෝධාගත් බවක් දක්නට නොමැත. බොහෝ ගනුදෙනුවල අවසානය ශ්‍රී ලංකාවට නයත් පොලියත් දෙකම ගෙවීම සදහා තවත් නය ගෙන ගොඩනැගු සම්පත්ද විදේශයන්ටම අත්පත් වීමය. 

මේ වෙනවිට ශ්‍රී ලංකාව නය උගුලකට හසුවී හමාරය. එය අපරටේ පාලකයන් සහ ඉහල නිලදාරීන් දැන දැනම සිදුකල වරදකි. එමෙන්ම පාලකයන් සහ ඉහල නිලදාරීන් රට නය උගුලට හසුකර උපයාගත් මුදල් වලින් සුරසැප විදිමින් සිටිති. මෙරට ඊනියා මාධ්‍ය ආයතනද මෙම කටයුත්ත රිසිසේ සිදුකරගැන්මට පාලකයන්ට සහ ඉහල නිලධාරීන්ට අවශ්‍ය රැකවරණය ලබාදෙමින් සිටිති. අවාසනාවකට අපේ රටේ මිනිසුන්ට මෙම තත්වය අවබෝද කරගැනීමට තරම් මුල්‍යමය සාක්ෂරතවයක් නොමැත. 

ජානක එදිරිමාන්න

Janaka Edirimanna

මෙවැනි පුවත් ඉක්මනින්ම දැනගැනීම සඳහා අපගේ f.b පිටුව like කර තබා ගන්න.
Advertisement

ඔබගේ සියළුම ඉදිකිරීම් අවශ්‍යතාවයන් සදහා ග්‍රීන් ඇස්සිස් ඉංජිනිරින් ආයතනය අමතන්න

0770312818 / Click here for Facebook


Call Now 0717 93 82 93

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here